Najważniejszym kościołem Diecezji Bielsko-Żywieckiej jest katedry św. Mikołaja w Bielsku-Białej.
Pod względem architektonicznym katedra należy do najbardziej okazałych budowli miasta. Stoi ona na miejscu dawnego kościoła gotyckiego, którego fundatorem był książę Wacław I z dynastii Piastów (1413/1418-74).
W latach 1559-1630 znajdował się tu zbór luterański. Między innymi pastorem był tam Jerzy Trzanowski, zwany słowiańskim Lutrem, twórca modlitewnika i kancjonału "Cytra świętych" zawierającego 412 pieśni w narzeczu morawskim, używanego przez tutejszych ewangelików do początku XX w. Później kościół siłą przywrócono katolikom.
Świątynia była wielokrotnie niszczony pożarami i rozbudowywana. W obecnej postaci bryła kościoła została przebudowana w latach 1908-1910. Nad katedrą wznosi się wysoka na 61 m wieża. Natomiast wchodzących do świątyni wita okazały neoromański portal.
Obecnie świątynia posiada prezbiterium i wydłużoną dwuczęściową nawę główną. Od 1992 roku na mocy bulli Ojca Świętego Jana Pawła II kościół św. Mikołaja został podniesiony do godności katedry.
Jak wiadomo unikalne polichromie w katedrze wykonane zostały przez Michała Gadochę i Mariana Konarskiego w 1936 roku. Jednak, co zadziwia w niektórych medalionach znajdują się portrety świętych kanonizowanych przez Jana Pawła II zaledwie kilka lat temu. O rozwiązanie tej zagadki zwróciliśmy się do Piotra Kubańdy Miejskiego Konserwatora Zabytków. „Secesyjne polichromie w Katedrze są wyjątkowe, jednak nie wszystkie jej elementy należycie się zachowały. Jak również pod względem przekazywanych przez nie treści nie wszystko było dzisiaj do zaakceptowania. Dlatego powołana została specjalna komisja rzeczoznawców z udziałem między innymi przedstawicieli Ministerstwa Kultury i Sztuki oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, która wspólnie z przedstawicielami Kurii dokonała niewielkich modyfikacji. O tym, jak były one trafne, najlepiej świadczy fakt, że kilka osób starszych patrząc na nie z zachwytem wspominały, iż tak właśnie wyglądały za dni ich młodości”. Nowe medaliony, to nie jedyna interwencja w polichromiach. Jak się okazuję, ostatnia wieczerza znajdująca się na ścianie tęczowej, na wprost wejścia, to też nowy element. „Przy jego realizacji –dodaje Piotr Kubańda- zastosowano ciekawą technikę. Oto artyści zaprosili dwunastu alumnów seminarium i posadzili przy stole. Potem fotografowali zebranych w różnych kompozycjach figuralnych, tak, aby uzyskać jak najbardziej naturalny efekt. Uzyskano pożądany efekt kompozycyjny i kolorystyczny wkomponowania nowych polichromii w istniejące odrestaurowane zabytkowe polichromie z lat 30 XX wieku. W spływach ścian po obu stronach umieszczono krótkie napisy o treści religijnej.
W świątyni znajdują się zabytkowe witraże wykonane w pracowni C.L. Turckego w Pradze w 1894 roku i secesyjne wykonane według projektu Ryszarda Harlfingera z Wiednia w 1911.